منبع: نت‌ورك كامپيوتينگ‌

 بسياري شركت‌ها در مركز داده‌ خود در روياي يك شبكه كاملا‌ً مبتني بر IP به سر مي‌برند. بيشتر شركت‌هاي تجاري كوچك و متوسط، و نيز برخي سازمان‌هاي كوچك و متوسط به دلايل مالي از DAS و NAS به عنوان مدل‌هاي ذخيره‌سازي اوليه خود استفاده مي‌كنند. ولي همان‌طور كه سازمان‌ها گسترش پيدا مي‌كنند، تيم‌هاي پشتيبان IT نيز مجبور مي‌شوند با تعداد زيادي سرور كار كنند و صدها ترابايت اطلاعات حياتي را در تمام سال به صورت 24 ساعته مديريت كنند. از بعضي جهات يكپارچگي ذخيره‌سازي نيز موضوع مهمي به‌شمار مي‌رود. در نتيجه چالش مهم، انتخاب روش ارسال اطلاعات به سرور است.

استاندارد رايج براي ارتباط سرور با كامپيوترهاي ديگر در شبكه‌هاي سازماني، اترنت گيگابيتي است. ولي قسمت عمده نقل و انتقالات سنگين موردنياز در ذخيره‌سازي حياتي شبكه‌هاي سازماني بزرگ با استفاده از SAN انجام مي‌شود كه توسط يك شبكه Fiber Channel با مديريت مجزا به شبكه اصلي متصل است.

شبكه‌هاي FC اختصاصي براي ذخيره‌سازي كه در اواسط دهه 1990 توسعه يافت، در نسخه‌هاي 1، 2 و 4 گيگابيتي يافت مي‌شود و هميشه چند قدم جلوتر از فناوري اترنت همردهِ آن حركت مي‌كند.

در حال حاضر اترنت ده گيگابيتي با محبوبيت خود، جدي‌ترين رقيب در زمينه پهناي باند است. ولي با افزايش توجه و نگراني درباره ذخيره‌سازي، اترنت ديگر تكافوي سرعت شبكه را نمي‌كند.

FC براي كاربران شبكه‌هاي سازماني فناوري ذخيره‌سازي كاملي را ارائه مي‌دهد كه از قابليت‌هاي آن مي‌توان دسترسي آسان، پتانسيل رشد توده‌اي، توليدكنندگان طراز اولِ بي‌شمار، و بستر پياده‌سازي خيلي وسيع‌تر نسبت به ذخيره‌سازي IP را نام برد.

قابليت‌هاي فوق باعث راحتي كار مسئولا‌ن ذخيره‌سازي در آخر وقت كاري مي شود. در حالي كه شبكه‌هاي iSCSI SAN مبتني بر IP به اندازه كافي در دسترس نيست تا به همان اندازه FC نظرها را جلب كند.

FC SAN به رغم محبوبيت زياد، به پيچيدگي و پرزحمت بودن شهرت دارد. به طوري كه نگهداري آن به  وجود كارشناس با مهارت‌هاي تخصصي نياز دارد. گذشته از گراني سخت‌افزار شبكه‌هاي FC نسبت به همتاي اترنتي خود و مسئله عدم سازگاري تجهيزات شركت‌هاي مختلف، متخصصان FC در مقايسه با اترنت هم كمياب هستند و هم حقوق بيشتري دريافت مي‌كنند.

آيا iSCSI از Fiber Channel پيشي مي‌گيرد؟

درآمد حاصل از راه‌اندازهاي iSCSI در سال 2009 به 624 ميليون دلار و FC HBA، به 2/1 ميليارد دلار خواهد رسيد.

شكل 1

احتمالاً بزرگ‌ترين چالش شركت‌هاي استفاده‌كننده از FC به پيچيدگي برمي‌گردد. به طوري كه معماري شبكه ثانوي پيچيدگي محيط مركز داده موجود را افزايش مي‌دهد. اين مسئله هزينه‌هايي را بر سيستم‌هاي پيشرفته تحميل مي‌كند كه به هزاران ترابايت ذخيره‌سازي يكپارچه نياز دارند؛ هر چند نيازهاي ذخيره‌سازي شبكه‌اي مي‌تواند در تعداد زيادي از مراكز با فناوري IP مرتفع شود.

بالا گرفتن رقابت
وقتي به زيرساخت‌هاي ذخيره‌سازي مبتني بر IP مي‌رسيم، دو انتخاب وجود دارد: NAS و NAS .iSCSI SAN  كه شايد رايج‌ترين انتخاب براي ذخيره‌سازي مبتني بر IP باشد، نسبت به SAN قدمت بيشتري دارد.

سيستم‌هاي NASبراي تعدادي از برنامه‌هاي ذخيره‌سازي اوليه كه به دسترسي اشتراكي در سطح فايل نياز  دارند، ارزش فزاينده‌اي دارند. NAS در بيشتر شبكه‌هاي سازماني يا به صورت سيستم‌هاي مستقل يا با استفاده از دروازه‌هاي اختصاصي NAS رواج دارد.
 
اين دروازه‌ها براي فراهم كردن سرويس اشتراك شبكه‌اي NFS و CIFS با استفاده از دستگاه‌هاي ذخيره‌سازي SAN، مستقيماً به يك FC SAN موجود متصل مي‌شوند.
 
ولي هرچند NAS مفيد باشد، باز هم  بعضي از برنامه‌ها و بانك‌هاي اطلاعاتي عظيم به علت سرعت اجرا يا جهت پشتيباني از نيازهاي اختصاصي دسترسي به داده‌ خود هنوز به ذخيره‌سازي در سطح بلوك احتياج دارند.

iSCSI SAN در شبكه‌هاي سازماني كاملا‌ً مبتني بر IP مي‌تواند همان قابليت‌هاي FC SAN را ارائه دهد، اما براي اتصال به كلاينت‌ها از سخت‌افزار اترنت متعارف استفاده مي‌كند. پروتكلiSCSI  كه در سال 2003 استانداردسازي شده است، براي كپسوله‌كردن داده‌ها و دستورات iSCSI در پكت‌هاي اترنت و ارسال آن‌ها طراحي شده است. مهم‌تر اين‌كه، يك كلاينت با سيستم‌هاي عامل رايج براي دسترسي به ذخيره‌سازي شبكه‌اي iSCSI فقط به يك كارت شبكه اترنت و يك برنامه راه‌انداز iSCSI نياز دارد كه امنيت را پياده‌سازي نمايد و با پروتكل‌ها كار كند.

iSCSI چگونه کار مي‌کند

كاربران و سرورهاي برنامه، محيط ذخيره‌سازي iSCSI SAN را به عنوان درايوهاي محلي مي‌بينند. دو شبكه اترنت وجود دارد: يكي شبكه محلي موجود و ديگري شبكه iSCSI SAN. هر سرور يك اتصال (يا اتصال دوتايي) به هر شبكه دارد.

شكل 2

در حال حاضر iSCSI فقط دو تا سه درصد بازار ذخيره‌سازي را در اختيار دارد، ولي طبق آمار ارائه‌شدهِ IDC، بازارiSCSI SAN رشد درآمد سالانه 105 درصدي را نشان مي‌دهد. اين مقدار را با رشد ساليانه 3/13 درصدي مجموع بازار سيستم‌هاي ذخيره‌سازي روي ديسك در جهان و رشد ساليانه 5/7 درصدي بازار NAS مقايسه كنيد.

در عين حال چالش فناوري iSCSI SAN، مقايسه جزء به جزء آن با شبكه‌هاي FC SAN خواهد بود. بسياري از مديران ذخيره‌سازي در شبكه‌هاي سازماني، iSCSI را براي ذخيره‌سازي اوليه در سطح وسيع كافي نمي‌دانند. البته اين مسئله عمدتاً به علت ظرفيت و كارآيي است تا قابليت‌هاي آن.
 
در نتيجه معمولاً وظايف ثانويه از قبيل تهيه نسخه پشتيبان و ذخيره‌سازي در سطوح جزئي به آن محول مي‌شود.

در حالي كه مطالعات موردي فراواني انجام شده است كه ارزش iSCSI را به عنوان يك سيستم ذخيره‌سازي اوليه در بازارهاي علمي، دولتي، بانكداري، مالي، توليدي و آموزشي اثبات مي‌كند.
 
EquaLogic، پيشرو در تجهيزات iSCSI SAN، شركت‌ها و سازمان‌هايي نظير NASA-Langley ،Fermilab ،Lockheed Martin و ... را به عنوان مشتري‌هاي خود معرفي مي‌كند.

فضا براي رشد
همانند FC، براي حداكثر ظرفيت iSCSI SAN نيز از لحاظ تئوري هيچ محدوديتي وجود ندارد، ولي بيشتر سيستم‌ها طوري طراحي مي‌شوند كه بين 100 تا 150 ترابايت را در برگيرند. اين يك محدوديت فني نيست و بيشتر مربوط به بازار تازه iSCSI است كه هنوز براي آن تقاضاي محدودي وجود دارد.

البته نبايد تصور كرد كه تصميم‌گيرندگان اصلي در FC افزايش محبوبيت سيستم‌هاي ذخيره‌سازي مبتني بر IP را ناديده گرفته‌اند. حتي EMC غول تجهيزات FC با عرضه يك سري دروازه‌هاي IP با كارآيي بالا كه ارتباط NAS و iSCSI را حتي با عظيم‌ترين محصولات FC SAN برقرار مي‌سازد، خود را با IP سازگار كرده است. به علاوه، قسمت اعظم محصولات SAN رده مياني  شركت EMC هم مبتني بر FC و هم مبتني بر iSCSI وجود دارد و شركت اخيراً دو سيستم كاملاً مبتني بر IP جديد معرفي كرده است. NS-350 و NS-704 پلتفرم‌هاي يكپارچه قابل توسعه‌اي هستند كه ويژگي‌هاي iSCSI SAN و NAS را با هم تركيب مي‌كنند و امكان اضافه كردن ماجول‌هاي سيستم بايگاني Centera CAS مربوط به EMC را براي فراهم كردن ذخيره‌سازي مبتني بر IP به صورت چند لايه و يكپارچه دارند.

شركت‌هاي جديد طراح شبكه‌هاي SAN مخصوص iSCSI مانند EquaLogic و Lefthand Networks در حال كنار گذاشتن رويكرد يكپارچه به سيستم‌هاي ذخيره‌سازي SAN انعطاف پذير هستند و راهكارهاي iSCSI خود را در جهت يك روش پيمانه‌اي‌تر (ماجولارتر) سوق مي‌دهند. در اين روش، هر محفظهِ ركِ چندديسكي شامل چند درايو SATA  ارزانقيمت است و داراي كنترلر ذخيره‌سازي، درگاه‌هاي اترنت گيگابيتي و نرم‌افزار مجتمع SAN مخصوص خود و نرم‌افزار مديريت يكپارچه را ارائه مي‌دهد. بدين ترتيب SAN براي پوشش دادن نيازهاي شما رشد و توسعه پيدا مي‌كند.

اين بلوك‌هاي سازنده شبكه SAN پيمانه‌اي به شركت‌ها امكان خريد محفظه ذخيره‌سازي در بخش‌هاي 1 تا 7 ترابايتي را برحسب نياز مي‌دهند و ويژگي‌هاي مجازي‌سازي بسيار پيشرفته‌اي را ارائه مي‌نمايند كه آن هم باعث ساده شدن توسعه پارتيشن، پشتيباني از ذخيره‌سازي خودكار، امكان تحمل خرابي به صورت يكپارچه و قابليت‌هاي تكثير اطلاعات و ذخيره آني حافظه روي ديسك است. در آينده استفاده از اين سيستم‌ها با پياده‌سازي به صورت خطي ساده‌تر خواهد شد.

قابليت‌هاي مديريتي سطح بالا كه در شبكه‌هاي iSCSI SAN جديد وجود دارد، نياز شبكه را به ابزارهاي مديريتي شخص ثالث كه در بسياري از محيط‌هاي FC احساس مي‌شود، كمرنگ كرده است. بازار موجود براي محصولات مديريتي SAN به علت پيچيدگي مديريت همه عناصر در يك زيرساخت FC عظيم، رشد پيدا كرده است. خوشبختانه توليدكنندگان iSCSI از اين مسئله عبرت گرفته‌اند و بسياري از اين ابزارهاي مديريتي سطح بالا را مستقيماً در محصولات SAN خود قرار داده‌اند. به علاوه، ذخيره‌سازي مبتني بر IP فاقد درگاه سطح پايين و مشكلات ذاتي مديريت دستگاه و سوييچ در FC هستند و مديريت شبكه‌هاي مبتني بر IP براي ذخيره‌سازي نسبت به آن چيزي كه در همه زيرساخت‌هاي اترنتي وجود دارد، پيچيدگي كمتري دارد.

حال به موضوع مجازي‌سازي iSCSI مي‌رسيم. منابع ذخيره‌سازي يكپارچه، توسعه خودكار پارتيشن، و انتقال داده به صورت يكپارچه، از ويژگي‌هاي معمول و مشترك شبكه‌هاي iSCSI SAN پيمانه‌اي جديد هستند. متأسفانه بسياري از اين قابليت‌هاي مجازي‌سازي كاملاً به توليدكننده بستگي دارند. با افزايش توليدكنندگان iSCSI، نياز به سيستم‌هايي كه از مجازي‌سازي پشتيباني مي‌كنند و مديريت يكپارچه را با وجود تعدد توليدكنندگان در محيط‌هاي مبتني بر iSCSI مجهز به تجهيزات سازندگان مختلف فراهم مي‌نمايند، بيشتر احساس مي‌شود. البته اين ويژگي‌ها در محيط FC نيز وجود دارد، ولي معمولاً خصوصيات استاندارد FC SANS نيستند.

منبع: ماهنامه شبکه